MÜFTÜ CİHANGERİ “ORGAN NAKLİ CAİZDİR”

Polatlı Kent Konseyi, Polatlı Müftüsü Hayri Cihangeri’yi müftülükte ziyaret etti. Polatlı Kent Konseyi Engelli Meclisinin isteği üzerine Polatlı Müftüsü Hayri Cihangeri organ bağışının dinimizdeki yeri hakkında bir açıklama yaptı. Cihangeri; “Kur’an-ı Kerim ve hadis-i şeriflerde, organ ve doku nakli konusunda sarih bir hüküm bulunmamaktadır. İlk müçtehit ve fakihler de kendi devirlerinde böyle bir mesele söz konusu olmadığı için, bu bağışın hükmüne temas etmemişlerdir. Ancak dinimizde, kitap ve sünnet ’in delaletlerinden çıkarılmış genel hükümler ve kaideler de vardır. Kitap ve Sünnette açık hükmü bulunmayan ve her devirde karşılaşan yeni meselelerin hükümleri, fakihler tarafından bu genel kaideler ile hükmü bilinen benzer meselelere kıyas edilerek (tahriç yoluyla) çıkarılmıştır. Organ ve doku nakli konusundaki hükmün tayininde de aynı yola başvurulması uygun olacaktır.” Dedi.
“CANLI BİR KİMSEYİ KURTARMAK İÇİN, ÖLÜNÜN VÜCUT BÜTÜNLÜĞÜNE MÜDAHALE ETMEK CAİZDİR”
Polatlı Müftüsü Hayri Cihangeri; “Bilindiği üzere, insan mükerrem bir varlıktır. Yaratıklar içinde Allah onu mümtaz kılmıştır. Bu itibarla, normal durumlarda ölü ve diri kimselerden alınan parça ve organlardan faydanılması, insanın saygınlık ve kerametine aykırı olduğu için caiz görülmemiştir. Ancak zaruret durumunda, zaruretin mahiyet ve miktarına göre bu hüküm değişmektedir. İslam âlimleri, karnında canlı halde bulunan çocuğun kurtarılması için ölü annenin karnının yarılmasına, başka kemiklerin nakline, bilinmeyen hastalıkların teşhis ve tedavilerinin sağlanabilmesi için, yakınlarının rızası alınmak suretiyle, ölüler üzerinde otopsi yapılmasının caiz olacağına fetva vermişler; canlı bir kimseyi kurtarmak için, ölünün vücut bütünlüğüne müdahale etmeyi caiz görmüşlerdir.”
BAZI ŞARTLARA UYMAK KAYDIYLA ORGAN NAKLİ CAİZDİR
“Aynı şekilde açlık ve susuzluk gibi, hastalığı da haramı mubah kılan bir zaruret saymışlar, başka yoldan tedavileri mümkün olmayan hastaların haram ilaç ve maddelerle tedavilerini caiz görmüşlerdir. Günümüzde kan, doku ve organ nakli, tedavi yolları arasına girmiş bulunmaktadır. O halde, bazı şartlara uyulmak kaydıyla, hayatı ve hayati bir uzvu kurtarmak için başka çare olmadığında, başka şartlara uyularak kan, doku ve organ nakli yolu ile de tedavinin caiz olması gerekir. “ Her kim bir hayatı kurtarırsa bütün insanları kurtarmış gibi olur.” ayeti de buna ışık tutmaktadır.“
Organ nakli için uyulması gereken şartlar hakkında da bilgi veren Müftü Cihangeri; “Bu bağlamda, aşağıdaki hususlara dikkat edilmek kaydıyla, organ nakli caiz olur. Nitekim İslam konferansına bağlı, uluslararası bir fetva kuruluşu olan Mecmeu’l- Fıkhi’l- İslami de bu istikamette karar alınmıştır. Buna göre;
a) Zaruret halinin bulunması, yani hastanın hayatını veya hayati bir uzvunu kurtarmak için, bundan başka çaresi olmadığının, mesleki ehliyet ve dürüstlüğüne güvenilen uzman doktorlar tarafından tespit edilmesi,
b) Hastalığın bu yoldan tedavi edebileceğine zann-ı galibinin bulunması,
c) Organ veya dokusu alınan kişinin, bu işlemin yapıldığı esnada ölmüş olması; eğer organ canlı bir insandan alınacaksa, bu organın, alınan kişide (donör) temel bir hayati fonksiyonu devre dışı bırakmaması,
d) Toplumun huzur ve düzeninin bozulmaması bakımından, organ veya dokusu alınacak kişinin sağlığında (ölmeden önce) buna izin vermiş olması veya hayatta iken aksine bir beyanı olmamak şartıyla, yakınlarının rızasının sağlanması,
e) Alınacak organ veya doku karşılığında hiçbir şekilde ücret alınmaması,
f) Tedavisi yapılacak hastanın da kendisine yapılacak bu nakle razı olması gerekir.
g) Devlet kontrolü altında yapılmalıdır.” Diyerek sözlerine son verdi. Haber: Orhan Can Özel